 | |||
| Ambassade van het Koninkrijk der Nederlanden in Rome | Italiano | ||
Detentie in Italië Informatie over de nieuwe Italiaanse drugswet (lees meer .....) I. RECHTSBIJSTAND APPENDIX I: WOORDEN EN UITDRUKKINGEN IN HET ITALIAANS In het geval een Nederlander in Italië wordt gearresteerd op verdenking van het plegen van een strafbaar feit, wordt de Nederlandse ambassade in Rome of het dichtstbijzijnde Nederlandse consulaat hierover alleen geïnformeerd door de Italiaanse autoriteiten indien de verdachte daar uitdrukkelijk om verzoekt. Als gevolg van die melding zal de gearresteerde door een vertegenwoordig(st)er van de ambassade of het consulaat zo spoedig mogelijk worden bezocht. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat een vrijwillig medewerk(st)er van Reclassering Nederland de arrestant bezoekt. Dit bezoek en eventuele verdere contacten zijn erop gericht de gearresteerde zo goed mogelijk te voorzien van informatie en hem of haar met raad en daad bij te staan in een situatie die verre van gemakkelijk is. Met het oog daarop is ook deze brochure geschreven. Zij is het resultaat van samenwerking tussen het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag, de Nederlandse vertegenwoordigingen in Italië en Reclassering Nederland. De brochure bevat informatie over een aantal belangrijke zaken zoals de rechtsbijstand, het strafproces, het gevangeniswezen en de hulpverleningsmogelijkheden. Omdat een arrestatie doorgaans ook familieleden of andere relaties van de gearresteerde voor vragen en problemen stelt, wordt tevens geprobeerd om ook op hun behoefte aan informatie in te spelen. Relaties kunnen contact opnemen met de afdeling DCZ/CM van het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag. Uiteraard kan een brochure slechts beperkt van inhoud zijn en kan behoefte bestaan aan aanvullende informatie. In zo'n geval kan contact worden opgenomen met de Nederlandse Ambassade in Rome, een van de Nederlandse consulaten of met de Unit Buitenland & Buitenlandse Betrekkingen van reclassering Nederland. Adressen en telefoonnummers daarvan staan voorin deze brochure vermeld. Op de laatste bladzijden van deze brochure is een aantal woorden en zinnen in het Italiaans opgenomen, die de gearresteerde kunnen helpen om zich in de beginfasevan de detentie verstaanbaar te maken. Geprobeerd zal worden de gearresteerde (indien hij/zij dit wenst) tijdens zijn detentie te bezoeken. Alvorens in te gaan op de bovengenoemde aspecten van de situatie waarin de gearresteerde zich bevindt, volgt eerst informatie over de taken en functies van de ambassade, consulaten, het ministerie van Buitenlandse Zaken en Reclassering Nederland. Aan de inhoud van deze brochure kunnen geen rechten worden ontleend. De Ambassade De ambassade is de te Rome gevestigde vertegenwoordiging van Nederland in Italië. De ambassade heeft 16 "bijkantoren" in Italië, de consulaten. Een aantal van deze consulaten wordt geleid door honoraire consuls, veelal Italianen, die de Nederlandse taal niet beheersen (sommige consuls hebben wel Nederlandstalige medewerkers). Honorair wil zeggen dat voor de functie geen salaris wordt ontvangen. Het zijn vaak zakenlieden, die daarnaast consul zijn. Hierdoor hebben zij minder tijd dan de consulaire beroepskrachten. Voor wat betreft de gedetineerdenzorg in Italië zijn in eerste instantie de ambassade in Rome en het consulaat-generaal in Milaan verantwoordelijk. De ambassade en de consulaten mogen zich niet bemoeien met de rechtsgang, de schuldvraag, de bewijslast of de te bepalen strafmaat in Italië. Dit is internationaal gebruik. Ook in Nederland staan wij niet toe dat buitenlandse autoriteiten zich daarmee zouden bemoeien. Zo kan de Nederlandse ambassade er dus in geen enkel opzicht voor zorgen dat iemand die gearresteerd is weer in vrijheid komt. Dat kunnen alleen de Italiaanse autoriteiten. Een taak van de ambassades en consulaten is erop toe te zien dat de gearresteerde onder menswaardige omstandigheden gevangen wordt gehouden. In voorkomende gevallen dienen zij de Italiaanse autoriteiten te wijzen op hetgeen daarover is bepaald in internationale verdragen of resoluties. Indien men het slachtoffer wordt van mis(ver)standen in de gevangenis, kan de ambassade of het consulaat bemiddeling verlenen door met de Italiaanse autoriteiten het probleem, zo mogelijk, op te lossen. Daarvoor moet contact met de ambassade of het consulaat worden onderhouden, hetgeen schriftelijk kan. Als de gearresteerde wenst dat familieleden of andere relaties in Nederland omtrent de arrestatie worden ingelicht, kan daarvoor de bemiddeling van de ambassade of het consulaat worden ingeroepen. Het komt met zekere regelmaat voor dat de gearresteerde ten tijde van de aanhouding aan de autoriteiten heeft laten weten geen prijs te stellen op het inlichten van de Nederlandse vertegenwoordiging over de aanhouding. Dit wordt dan doorgegeven aan de gevangenisautoriteiten, met als gevolg dat de consulaire vertegenwoordiger die de gearresteerde had willen bezoeken, niet wordt toegelaten. Indien de gearresteerde later alsnog prijs stelt op contact met de consulaire vertegenwoordiging, kan dit via de gevangenisautoriteiten schriftelijk aan de ambassade of het consulaat worden gemeld. De Nederlandse reclassering De reclassering in Nederland bestaat uit drie landelijke reclasseringsinstellingen. Reclassering Nederland, de afdeling reclassering van het Leger des Heils en GGZ Nederland (de verslavingsreclassering). Ze werken nauw samen en treden gezamenlijk als Stichting Reclassering Nederland naar buiten op. Samen hebben ze ruim 100 vestigingen over het hele land, waar uitvoerend werk wordt verricht. De coördinatie van de reclasseringshulp aan Nederlandse gedetineerden in het buitenland is opgedragen aan een aparte unit, de Unit Buitenland & Buitenlandse Betrekkingen (Unit B&BB). Doel en Taken De reclassering spant zich in voor de maatschappelijke (her)inpassing van mensen die met het strafrecht in aanraking komen. Zij voert daarvoor een aantal taken uit, zoals het geven van voorlichting en begeleiding ten behoeve van mensen die met het strafrecht in aanraking komen. Sommige taken kunnen ook geheel of gedeeltelijk worden verricht voor Nederlanders die dit in het buitenland overkomt. Onder Nederlanders worden ook niet-Nederlanders verstaan met een geldige verblijfstitel in Nederland. Het geven van voorlichting aan de Italiaanse autoriteiten betreft de persoon en achtergrond van een verdachte middels een voorlichtingsrapport. Dit voorlichtingsrapport kan een rol spelen bij de berechting. In sommige gevallen kan voorlichting een (zij het vaak beperkte) rol spelen bij een strafzaak tegen een Nederlander in het buitenland. Het geven van begeleiding is direct gericht op de maatschappelijke (her)inpassing van een gedetineerde. Hieronder vallen onder andere activiteiten die te maken hebben met de terugkeer en opvang van ex-gedetineerden in de samenleving. Deze activiteiten kunnen ook worden verricht voor Nederlanders die na een detentie in het buitenland terugkeren. Voor Nederlanders die in het buitenland gedetineerd zijn heeft de reclassering bovendien in diverse landen contact met vrijwilligers, die hen kunnen bezoeken. Ook in Italië bestaat deze mogelijkheid ten dele. Bezoek van een reclasseringsmedewerker is niet mogelijk. De mogelijkheden iets te doen voor landgenoten die in het buitenland vastzitten worden uiteraard beperkt door de normen en regels die in het betreffende land gelden. Werkwijze De Unit Buitenland & Buitenlandse Betrekkingen van Reclassering Nederland wordt door het Ministerie van Buitenlandse Zaken over het algemeen geïnformeerd over Nederlanders die in het buitenland zijn aangehouden, tenzij de gearresteerde daar uitdrukkelijk bezwaar tegen heeft. De ambassade of het consulaat stuurt namens de reclassering de gearresteerde vervolgens een formulier en een brief, waarin wordt verteld wat de reclassering is en wat zij kan doen tijdens detentie. De gedetineerde kan door het formulier in te vullen en terug te sturen laten weten of hij gebruik wil maken van de diensten van de reclassering. Ook kan, als de gedetineerde dat wil en als dat in het betreffende land door de autoriteiten geaccepteerd wordt, de reclassering zorgen voor sociale achtergrondinformatie ten behoeve van de berechting of bepaalde beslissingen die de autoriteiten moeten nemen. De reclassering verzamelt verder praktische documentatie over de strafrechtspleging, gevangenissen en de hulpverleningsmogelijkheden in het buitenland. Ze kan daardoor de in het buitenland gedetineerde Nederlanders en hun familieleden en relaties informatie en advies geven. Daarnaast kunnen door de reclassering Nederlandstalige boeken worden verstrekt. Familie en relaties Als dat nodig is wordt n van de reclasseringsbureaus ingeschakeld om contact op te nemen met de familie en/of relaties van de gedetineerde in Nederland om de opvang van de gedetineerde na diens invrijheidstelling voor te bereiden. Wie in Italië op verdenking van het plegen van een strafbaar feit wordt gearresteerd, heeft recht op rechtsbijstand. Gearresteerden hebben onmiddellijk toegang tot een Italiaanse advocaat. Indien de gearresteerde geen financiële middelen bezit, wordt een pro Deo advocaat toegewezen. Beschikt de gearresteerde wel over financiële middelen, dan is in elke gevangenis een lijst beschikbaar met advocaten. Voorzichtigheid is geboden ten aanzien van advocaten die zich in de gevangenissen zelf aandienen; geadviseerd wordt bij mede-gedetineerden na te gaan welke advocaat goed is. Eigen advocaat Inschakeling van een Nederlandse advocaat (voor eigen rekening) is mogelijk, maar weinig zinvol omdat deze, gezien de taalbarrière, toch zal moeten samenwerken met een Italiaanse collega. Voor het aantrekken van een advocaat dient de gearresteerde zelf over voldoende financiële middelen te beschikken of over familie of vrienden, die bereid en in staat zijn de kosten van de advocaat te betalen. De Nederlandse overheid neemt de kosten die de inschakeling van een advocaat met zich meebrengt niet voor haar rekening en het is niet mogelijk een geldlening te verstrekken voor het betalen van dergelijke kosten. Het bepalen van het honorarium is iets dat - met de nodige voorzichtigheid – rechtstreeks tussen de advocaat en de gearresteerde moet gebeuren. Het honorarium zal hoog zijn (enkele duizenden guldens per zaak), afhankelijk van het feit of de zaak ingewikkeld is en de tijd die eraan besteed moet worden. In alle gevallen wordt betaling vooraf of ten minste een voorschot verlangt. Pro Deo advocaat Indien de gearresteerde niet over voldoende financiële middelen beschikt, wordt een pro Deo advocaat toegewezen. In dit geval verzoekt de Rechter -Commissaris het college van advocaten de benoeming van een pro Deo advocaat, die vervolgens de belangen van de gedetineerde moet verdedigen. De inzet van pro Deo advocaten in Italië is vaak minimaal. Gezien het feit dat de voorlopige hechtenis lang kan duren, krijgt de gedetineerde vaak de indruk dat de advocaat niet genoeg aandacht aan zijn zaak schenkt. In de periode tussen het afsluiten van het vooronderzoek en de rechtszitting zijn de mogelijkheden van activiteiten voor de advocaat in Italië echter beperkt. Het is in Italië niet gebruikelijk dat een advocaat zijn cliënt regelmatig bezoekt indien daartoe geen aanleiding bestaat, c.q. er zich geen nieuwe ontwikkelingen in de zaak hebben voorgedaan. Wanneer de gedetineerde van oordeel is dat de advocaat zijn zaak verwaarloost, kan hij zich daarover beklagen bij de Orde van Advocaten en/of bij de behandelende Rechter. Arrestatie In de meeste gevallen wordt de ambassade of het consulaat door de politie op de hoogte gesteld van de arrestatie van een Nederlander, tenzij de gearresteerde duidelijk te kennen geeft dat hij/zij dit niet wenst. Indien de gearresteerde dit wenst, zal de ambassade of het consulaat via het departement in Den Haag de familie in Nederland inlichten over de arrestatie. Ouders of voogden van minderjarigen worden altijd geïnformeerd over de arrestatie. Het politieverhoor kan plaatsvinden in het bijzijn van een zelf aangetrokken of een toegevoegde advocaat. Deze advocaat is er om op te letten dat de vereiste vormen bij het verhoor in acht worden genomen. Hij zal zich in het algemeen passief opstellen. Een gearresteerde mag gedurende 5 dagen worden vastgehouden om te worden verhoord. De politie licht de Rechter-commissaris in over het voorval. Deze zal vervolgens een verhoor moeten afnemen in het bijzijn van de raadslieden en moeten beslissen over strafvervolging of invrijheidstelling wegens onschuld of gebrek aan bewijs. Zowel bij het politieverhoor als bij het verhoor door de Rechter-commissaris heeft een verdachte het recht om niet op de gestelde vragen te antwoorden. Overigens zal de procedure ook bij zwijgen normaal doorgang vinden. Zo nodig kan een tolk bij de verhoren aanwezig zijn. Op het politiebureau wordt een aantal persoonlijke bezittingen alsook het paspoort en eventuele identiteitspapieren van de gearresteerde ingenomen tegen afgifte van een bewijs van ontvangst. Deze papieren worden gewoonlijk overgedragen aan de gevangenis waarnaar men wordt overgebracht. Het paspoort (eigendom van de Staat der Nederlanden) dient met het oog op de bewaring naar de ambassade te worden gezonden, tenzij de Italiaanse rechtbank het als bewijsstuk nodig heeft. Bij vrijlating kan, zo nodig, voor de terugreis naar Nederland een "laissez-passer" (vervangend reisdocument) worden aangevraagd bij de ambassade of het consulaat. Na terugkeer in Nederland kan men bij de gemeente een aanvraag voor een nieuw paspoort indienen. Voorlopige hechtenis Als de Rechter-commissaris niet de onmiddellijke invrijheidstelling beveelt, zal hij voorlopige hechtenis gelasten wegens verdenking van een misdrijf. De duur hiervan kan variëren. De Italiaanse wet bepaalt dat maximaal 1/2 à 1 jaar voorlopige hechtenis is toegestaan. In zeer ernstige of ingewikkelde strafzaken, bijvoorbeeld bij internationale drugshandel -indien buitenlanders met drugs worden opgepakt wordt al snel aan internationale drugshandel gedacht -, kan onder bepaalde voorwaarden van deze termijnen worden afgeweken. Over het algemeen duurt de voorlopige hechtenis 1/2 à 1 jaar. Zodra de Rechter-commissaris van mening is dat hij het onderzoek heeft voltooid, zal hij het dossier ter inzage geven aan de Officier van Justitie, die een dagvaarding opstelt. Vrijlating op borgtocht Het is in principe mogelijk om tijdens de voorlopige hechtenis op borgtocht te worden vrijgelaten. De gearresteerde moet dan een door de Rechter-commissaris vastgesteld (vaak hoog) bedrag aan de rechtbank overmaken als waarborgsom. Als de vrijgelaten verdachte niet op de rechtszitting verschijnt of andere gestelde voorwaarden niet nakomt, vervalt het bedrag aan de Italiaanse staat. Buitenlanders kunnen van deze mogelijkheid vaak niet profiteren, omdat de rechter de kans klein acht dat zij op de rechtszitting zullen verschijnen. De Nederlandse overheid verstrekt geen gelden voor de borgtocht. De gedetineerde zal de mogelijkheden van vrijlating op borgtocht kunnen bespreken met zijn advocaat en de mogelijkheden van financiering daarvan met familie of vrienden. Wel kunnen het ministerie van Buitenlandse Zaken en de ambassade of consulaten in heel bijzondere gevallen bemiddelen bij het overmaken van geld (waarbij bemiddelingskosten in rekening worden gebracht). Indien men op borgtocht in voorlopige vrijheid wordt gesteld, gebeurt dat meestal op voorwaarde dat men zich op geregelde tijden meldt bij de Italiaanse autoriteiten. Als deze voorwaarde wordt gesteld, zal de verdachte in afwachting van de zitting soms lange tijd in eigen onderhoud moeten voorzien. Rechtszitting Op de rechtszitting is de advocaat en, zo nodig, een tolk aanwezig. Het niet aanwezig zijn van een tolk kan voor de verdachte of zijn advocaat reden zijn verdaging van het proces te vorderen. Geen veroordeling zal plaatsvinden, indien de verdachte niet aanwezig is. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren, indien men op borgtocht in voorlopige vrijheid werd gesteld en ondanks oproep niet op de rechtszitting verschijnt. Men wordt dan voortvluchtig verklaard en in de regel zal een internationaal arrestatiebevel met het doel de uitlevering van de voortvluchtige te bewerkstelligen, door de Italiaanse justitie worden uitgevaardigd. Zowel Nederland als Italië hebben het Europees Verdrag betreffende Uitlevering (Parijs, 13 december 1957) geratificeerd en afhankelijk van het delict bestaat de mogelijkheid dat Nederland gevolg geeft aan verzoeken om uitlevering. Ook verdachten met de Nederlandse nationaliteit kunnen door Nederland worden uitgeleverd. Vonnis Veelal worden gearresteerde Nederlanders in Italië verdacht van overtreding van de drugswetgeving. In het algemeen dient in geval van het bezit van of de handel in drugs rekening te worden gehouden met hogere straffen dan in Nederland. De straffen hangen uiteraard af van de ernst van het delict, hoeveelheid drugs en de positie die de gearresteerde bekleedt binnen de drugsorganisatie. Meestal worden naast vrijheidsstraffen ook geldboetes opgelegd. Goederen en gelden die volgens de rechter betrekking hebben op het delict worden door de Italiaanse justitie in beslag genomen. De Nederlandse overheid betaalt nimmer boetes en zij is niet bereid daarvoor geld te lenen. Als er sprake is van een drugsdelict waarbij de drugs in een auto zijn aangetroffen, wordt deze auto in beslag genomen. Bij veroordeling wordt de auto dan verbeurd verklaard. In verband met de motorrijtuigenbelasting die in Nederland nog steeds moet worden betaald zolang de auto op naam staat van de veroordeelde, is het van belang via de advocaat een verklaring van de rechtbank te krijgen waarin staat dat de auto in beslag is genomen. Deze verklaring kan aan de Rijksdienst voor het Wegverkeer worden gezonden.
Rijksdienst van het Wegverkeer
Beroep Indien men niet wil berusten in het vonnis van de rechtbank, kan hoger beroep worden aangetekend bij het Hof van Cassatie in Rome. Dit kan via de advocaat. Indien de gearresteerde de Italiaanse taal goed beheerst, kan dit verzoek zelf worden ingediend. Beroep in cassatie is mogelijk in twee gevallen:
Uitlevering Bij uitleveringsverzoeken, dat wil zeggen dat men in Italië wordt gearresteerd op verzoek van Nederlandse of soms ook van buitenlandse justitie-autoriteiten, zijn de gegevens vermeld in deze brochure in het algemeen niet van toepassing. De Italiaanse autoriteiten zullen zich in geval van uitlevering niet bemoeien met de schuldvraag. Voor de procedure in Italië is het van belang dat het desbetreffende land zorgdraagt voor de tijdige indiening van de uitleveringsbescheiden en de juiste toepassing van de ter zake geldende verdragen. Bij uitlevering wordt men in een gevangenis in Rome geplaatst, omdat het uitleveringsverzoek zal worden behandeld door de centrale Rechter-commissaris te Rome. De afhandeling van uitleveringsverzoeken duurt, al naar gelang men zich al dan niet verzet, vier tot acht maanden. Gebruikelijk is dat in Nederland de in een Italiaanse gevangenis, in afwachting van de uitlevering, doorgebrachte tijd wordt afgetrokken van de opgelegde gevangenisstraf. Voorlichtingsrapportage aan justitie Een van de taken die de Nederlandse reclassering vervult is het samenstellen van rapporten over de sociale achtergrond van verdachten. In een rapport tracht een beëdigd reclasseringswerker relevante informatie weer te geven over de persoon en de omstandigheden waarin de verdachte voor de arrestatie leefde, waarbij gedacht moet worden aan zaken als het al dan niet in gezinsverband leven, het hebben van werk, een opleiding e.d.. Als dat van belang is worden ook feiten vermeld over de levensloop, waarbij te denken valt aan opvoeding, ernstige ziektes die men heeft doorgemaakt en in een aantal gevallen eerdere contacten met justitie. Belangrijk is vaak ook het effect van de huidige arrestatie; is betrokkene nog welkom bij zijn gezin, hoe kijkt een werkgever er tegenaan, moet hem hulp worden verleend tijdens gevangenschap of erna of zijn de problemen zo groot geworden dat deze niet meer zonder hulp op te lossen zijn? Al deze inlichtingen worden - alleen met toestemming van betrokkene - verzameld bij personen die hem of haar goed kennen, zoals familieleden, partner, werkgever, huisarts, maatschappelijk werker e.d.. In Nederland is het heel gebruikelijk dat rechtbanken bij de beoordeling van de strafmaat zich mede laten leiden door deze informatie. De Nederlandse reclassering gaat er in beginsel van uit dat ook voor berechting in het buitenland het beschikbaar zijn van dit soort gegevens belangrijk kan zijn. Zeker ook omdat taalproblemen en cultuurverschillen een goede communicatie tussen verdachte, advocaat en rechtbank vaak danig kunnen bemoeilijken. Dan kan het een verademing zijn dat er schriftelijke gegevens aanwezig zijn in de taal van het land waar men terechtstaat en zoveel mogelijk afgestemd op hetgeen de rechtbank in dat land belangrijk acht om tot een beslissing te komen. Men wordt dan mogelijk berecht als een persoon met een duidelijk gezicht. Het uitbrengen van een rapport is lang niet altijd mogelijk of zinvol. Het kan blijken dat over een persoon heel weinig inlichtingen te krijgen zijn. Ook komt het voor dat de inlichtingen van dien aard zijn dat een rechtbank in het desbetreffende land daar waarschijnlijk geen belang aan zal hechten of er misschien zelfs voor de verdachte ongewenste conclusies uit zou kunnen trekken. Het is vaak moeilijk te rapporteren als iemand ontkent het hem ten laste gelegde strafbare feit te hebben begaan, daar veel informatie op verschillende manieren kan worden uitgelegd. Wanneer de Unit B&BB van Reclassering Nederland het schriftelijk verzoek van een verdachte ontvangt om een rapport samen te stellen, schakelt deze unit de reclassering in die werkzaam is in de woonplaats van de verdachte. Op grond van de opgedane ervaring met de wijze waarop in het desbetreffende land met sociale gegevens wordt omgegaan beslist de Unit B&BB daarna, in overleg met de reclasseringswerker, of het uitgebrachte rapport vertaald wordt en aan de advocaat wordt verzonden. In Italië laten rechters zich voor de vaststelling van de strafmaat soms beïnvloeden door de sociale en medische omstandigheden van de verdachte. De ervaring leert dat met name in drugszaken de Italiaanse rechtbanken echter niet snel geneigd zijn de persoonlijke achtergronden mee te laten wegen en de hoogte van de straf doorgaans slechts bepalen op grond van de ernst van het delict. Aangezien het maken van een rapport een tijdrovende en kostbare zaak is, verlangt de Unit B&BB, alvorens over te gaan tot het inschakelen van reclasseringswerkers voor rapportage ten behoeve van berechting in Italië, een extra garantie wanneer een rapportaanvraag binnenkomt, namelijk een uitdrukkelijk verzoek van de gedetineerde zelf n een (schriftelijk) verzoek van zijn advocaat. Omdat het moeilijk is om de noodzaak van een rapport vanuit Nederland te beoordelen en de verdachte zelf vaak het beleid van de plaatselijke rechtbank niet goed kan beoordelen, stelt de Unit B&BB de mening van de advocaat op prijs. Komen verdachte en advocaat samen tot de conclusie dat het een goede zaak lijkt over een rapport te beschikken, dan is het van belang dat de gedetineerde en de advocaat tijdig aan de Unit B&BB laten weten dat beiden schriftelijke rapportage op prijs stellen. Zoals reeds vermeld beslist deze unit uiteindelijk over de verzending. Zijn er wel gegevens verzameld en is besloten die om bovengenoemde redenen niet te verzenden, dan wil dit nog niet betekenen dat door de reclasseringswerker en degenen die inlichtingen hebben verstrekt tijd is verspild. Bepaalde gegevens kunnen van belang zijn in het kader van hulpverlening aan de gedetineerde of diens relaties. Sommige gegevens kunnen later ook een rol spelen bij de beslissing over een voorwaardelijke invrijheidstelling. Als de naam en het adres van de advocaat bekend zijn ontvangt deze het rapport rechtstreeks. De advocaat kan dan beoordelen in hoeverre de rapportage zich leent voor doorgeleiding naar de rechterlijke macht en op welk moment dat het beste kan geschieden. Indien nodig vindt toezending plaats door tussenkomst van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Aan het maken en vertalen van rapporten zijn voor de gedetineerde geen kosten verbonden. Plaats van detentie Na het verblijf op het politiebureau wordt de gedetineerde overgebracht naar een gevangenis in het ressort waar het strafbare feit is gepleegd. Omdat dit gebeurt met het oog op een doelmatige procesvoering hebben verzoeken tot overplaatsing naar een andere gevangenis in dat stadium doorgaans geen resultaat. De omstandigheden waaronder gedetineerden in Italië in de gevangenis verblijven zijn redelijk. Ondanks de bouw van nieuwe gevangenissen, overschrijdt het aantal gedetineerden de gevangeniscapaciteit met 15%. In enkele gevallen overschrijdt het aantal gedetineerden zelfs 2 tot 3 keer de capaciteit. In de beginperiode worden verdachten soms in afzondering gehouden van de overige gedetineerden teneinde het gerechtelijke vooronderzoek zo ongestoord mogelijk te laten verlopen. Als de berechting tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf leidt, vindt daarna vaak overplaatsing naar een andere gevangenis plaats. Deze overplaatsing geschiedt aan de hand van bepaalde criteria, zoals b.v. leeftijd, duur van de straf en vluchtgevaar. Ook het gedrag dat de gedetineerde in de voorafgaande periode heeft getoond is medebepalend voor de keuze. Men kan zelf proberen invloed uit te oefenen op de plaatsing door via de gevangenisdirecteur een schriftelijk verzoek in te dienen bij het Italiaanse ministerie van Justitie in Rome. De reden van dit verzoek dient wel heel duidelijk te worden aangegeven. Zo kan grotere bereikbaarheid voor bezoek vanuit Nederland een rol spelen. Informatieverstrekking Iedere gedetineerde heeft er recht op na binnenkomst in de gevangenis op de hoog te worden gebracht van alle rechten en plichten, die voor hem binnen de gevangenis gelden. Deze staan gewoonlijk vermeld in het huisreglement. De Italiaanse taal vormt hierbij voor veel Nederlandse gedetineerden een probleem. De meeste gevangenisfunctionarissen spreken immers alleen Italiaans. Het komt er dan ook vaak op neer dat nieuwkomers zich op de hoogte moeten laten brengen door medegedetineerden, die wel Italiaans spreken. Het half of helemaal niet begrijpen van wat wordt meegedeeld of het slechts beschikken over een gedeelte van de informatie plaatst de Nederlandse gedetineerde nogal eens in een moeilijke positie. Bezoekmogelijkheden De bezoekmogelijkheden verschillen per inrichting en het is zaak van tevoren hiervan op de hoogte te zijn. Eventueel kan deze informatie bij de ambassade in Rome of het consulaat in Milaan worden verkregen. In de regel zijn de bezoekuren uitsluitend in de ochtend van 9.30 uur tot 12.00 uur. Het bezoek vindt meestal plaats in een kleine ruimte zonder scheiding en met toezicht van een bewaker. Bezoeken moeten tijdig worden aangevraagd. Familieleden in Nederland, die direct na de arrestatie naar Italië willen reizen, doen er in ieder geval verstandig aan - teneinde teleurstellingen te voorkomen - eerst contact te zoeken met het Ministerie van Buitenlandse Zaken om na te gaan of een bezoek mogelijk is. Gedurende de periode van voorlopige hechtenis zijn bezoeken over het algemeen wel toegestaan, maar doorgaans alleen van familieleden en dan nog duidelijk beperkt. Daarvoor moet toestemming worden gevraagd aan de gevangenisdirectie en in sommige gevallen ook nog aan de justitiële autoriteiten die met het onderzoek zijn belast. Na de berechting kunnen, binnen het kader van de voor gedetineerden geldende bezoekregeling, regelmatig bezoeken worden afgelegd. Voor elk bezoek blijft echter toestemming van de gevangenisdirecteur noodzakelijk, waarbij de relatie met de gedetineerde duidelijk moet worden aangetoond. Voor niet-familieleden is het bijna onmogelijk de gedetineerde een bezoek te brengen. Gezien de reistijd vanuit Nederland worden er soms bepaalde extra voorzieningen toegestaan, zoals langdurig of veelvuldig bezoek. Bezoeken dienen ruime tijd van tevoren te worden aangevraagd bij de gevangenisautoriteiten. Voor de gedetineerden die daar prijs op stellen bestaat de mogelijkheid om (regelmatig) bezoek te ontvangen van een in Italië wonende Nederlandse reclasseringsvrijwilliger. Correspondentie/pakketten/telefoneren Gedetineerden mogen onbeperkt brieven verzenden en ontvangen, maar het is mogelijk dat de inhoud van deze brieven wordt gecontroleerd. De gevangenisdirectie kan namelijk de inhoud van bepaalde brieven controleren. In zo'n geval treedt al gauw vertraging op in de verzending of afgifte, zeker wanneer een dergelijke brief in het Nederlands is geschreven en eerst vertaald moet worden. Men zal minder problemen ondervinden indien de brief in de Engelse taal wordt geschreven. Het ontvangen van pakjes per post is niet in alle gevangenissen toegestaan. Het is verstandig hierover contact op te nemen met de ambassade, het consulaat of de afdeling DCZ/CM van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Deze pakjes moeten vaak persoonlijk op een vastgestelde datum bij de gevangenis worden afgegeven. Men doet er goed aan vooraf te informeren welke zaken in een pakje mogen worden ontvangen. Voor gedetineerden die daar prijs op stellen bestaat de mogelijkheid te corresponderen met een in Nederland wonende reclasseringsvrijwilliger. Gedetineerden mogen in beperkte mate en onder voorwaarden telefoneren. Alvorens een gedetineerde kan telefoneren met een familielid, wordt de ambassade gevraagd na te gaan of het nummer wat betrokkene heeft opgegeven, daadwerkelijk het nummer is van het opgegeven familielid. Zit men in een afgelegen gevangenis in voorarrest en is er geen Nederlandssprekende tolk aanwezig, dan zal men zelden in het Nederlands met de familie kunnen bellen. Geld Het is toegestaan gedetineerden geld te sturen, maar nooit rechtstreeks in contanten. Men kan geld overmaken naar de gevangenis via een internationale postwissel. Deze zijn verkrijgbaar op het postkantoor. Op de postwissel moet de volledige naam van de gevangene (achternaam onderstreept) worden vermeld en het adres van de gevangenis. Het geld wordt vervolgens gestort op zijn gevangenisrekening. De gedetineerde kan op deze manier wekelijks over een door de directie vastgesteld bedrag beschikken. Aanvullingen op het eten zoals fruit of snoep, evenals rook-, toiletartikelen en schrijfwaren kunnen vaak in de gevangeniskantine worden gekocht. Voor de aankoop van andere zaken zoals kleding, kan de hulp worden ingeroepen van de gevangenisadministratie. Eventueel is het mogelijk geld over te maken via het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Voor meer informatie hierover kunt u contact opnemen met de afdeling DCZ/CM. Aan deze bemiddeling zijn kosten verbonden. Verrichten van werkzaamheden In de meeste gevangenissen is het mogelijk werkzaamheden te verrichten tegen betaling. In sommige gevangenissen is een rouleersysteem voor arbeid aangezien er niet genoeg baantjes voorhanden zijn. Lectuur/studiemogelijkheden Gedetineerden kunnen boeken lenen in de gevangenissen, echter wel bijna uitsluitend Italiaanse boeken. De ambassade en consulaten trachten, indien mogelijk, boeken te verzamelen ten behoeve van de gevangenisbibliotheken. De ambassade stuurt regelmatig Nederlandse kranten op aan gedetineerden. Ook worden regelmatig Nederlandse boeken meegenomen tijdens bezoeken. Studiemogelijkheden zijn aanwezig in bijna alle gevangenissen in Italië; vooral het volgen van een cursus Italiaans, direct na aankomst, is zeer aan te raden. Het behoort eveneens tot de mogelijkheden om een schriftelijke cursus te volgen bijvoorbeeld bij de Leidse Onderwijs Instellingen, Postbus 4200, 2350 CA Leiderdorp. Familieleden of kennissen van de gedetineerde kunnen hierover contact opnemen met de Unit Buitenland van Reclassering Nederland. Het toelaten van studiemateriaal in de gevangenis kan soms een probleem zijn. De kosten van een cursus kunnen in een aantal gevallen betaald worden door de reclassering, indien de gedetineerde zelf, zijn familie of vrienden hier toe niet in staat zijn. Sociale/medische/geestelijke zorg De kwaliteit van de gezondheidszorg verschilt per inrichting, maar iedere Italiaanse gevangenis beschikt over een arts, die verantwoordelijk is voor de gezondheidszorg van de gevangenen. Overbevolking in de gevangenissen leidt tot slechte sanitaire omstandigheden en AIDS is een groot probleem. Indien nodig, worden medicijnen verstrekt en een gedetineerde kan, indien dit nodig is, naar de ziekenboeg of een ziekenhuis worden gebracht. Het is van belang dat gedetineerden die medicijnen moeten gebruiken, de gevangenisarts daarvan zo spoedig mogelijk op de hoogte brengen. Schriftelijke informatieverstrekking door medici vanuit Nederland kan van groot belang zijn. Met betrekking tot de tandheelkundige behandeling van gedetineerden geldt dat slechts het hoogst noodzakelijke gebeurt, zoals het trekken van tanden en het wegnemen van pijn. Soms krijgt een gevangene toestemming om zich door een tandarts buiten de gevangenis te laten behandelen. Men moet dan wel zelf de kosten betalen. In de Italiaanse gevangenissen zijn beperkt sportfaciliteiten aanwezig. In alle gevangenissen zijn maatschappelijk werkers aangesteld, die speciaal belast zijn met de behartiging van sociale problemen van de gevangenen. In Italië zijn dit meestal geestelijken. Hun vaardigheid in het hanteren van een andere taal is echter over het algemeen nog gering. Verwacht wordt, dat degenen die contact met een sociaal werker willen, daartoe zelf het initiatief nemen. Het komt voor dat deze maatschappelijke werkers telefonisch contact opnemen met de ambassade. Waar dat nodig en mogelijk is, onderhoudt de Reclassering Nederland contact met hen, eventueel via de vrijwilligers. Aan iedere gevangenis is een rooms-katholieke priester verbonden voor de geestelijke verzorging en de kerkdiensten. Een protestantse pastor is niet altijd voorhanden, maar voor het leggen van contact kan een beroep worden gedaan op de reclassering of de ambassade. Verlofmogelijkheid In Italië kunnen Nederlandse gedetineerden doorgaans geen recht op verlof doen gelden. De reden hiervan is dat de Italiaanse autoriteiten vrezen dat buitenlandse gedetineerdenvan het verlof misbruik maken door te vluchten. Klachten Behalve bij de directie van de gevangenis kan de gedetineerde zich over zijn behandeling beklagen bij de Rechter-commissaris. Iedere gedetineerde kan zich persoonlijk tot hem wenden. Eventueel kan men zich ook beklagen bij de Officier van Justitie belast met het toezicht op de gevangenenzorg. Strafvermindering Gedetineerden in Italië kunnen wegens "goed gedrag" in aanmerking komen voor vermindering van de straf ("liberazione anticipata") tot ten hoogste drie maanden per jaar of, als de straftijd minder dan een jaar bedraagt, maximaal 7 dagen per maand. Deze "liberazione anticipata" kan worden beschouwd als een bijzondere vorm van voorwaardelijke invrijheidstelling en houdt in dat een gedetineerde die tijdens detentie actief werkt aan zijn resocialisatie door de toezichthoudende rechter korting op zijn straf kan verdienen. Tewerkstelling buiten de gevangenis Indien de straf bijna is uitgezeten, is het mogelijk dat de gedetineerde enkele dagen per week buiten de gevangenis mag verblijven. Dit houdt in dat een gedetineerde in een periode van 45 dagen toestemming krijgt 7 dagen achtereen in een soort commune buiten de gevangenis te werken. Deze communes worden meestal geleid door geestelijken. De gedetineerde mag zonder begeleiding naar de commune reizen (deze is meestal niet ver van de gevangenis gelegen). Indien deze vorm van verlof goed verloopt, kan de rechter vervolgens toestemming geven de gedetineerde maatschappelijk werk buiten de gevangenis te laten verrichten. Dit betekent dat de gedetineerde een kamer of flat buiten de gevangenis gaat bewonen, sociaal werk gaat verrichten onder toezicht van een sociaal werker. Mogelijkheden gratie In de eerste plaats kan worden opgemerkt dat de Italiaanse Grondwet bepaalt dat er nooit algemene gratie wordt verleend, d.w.z. gratie die voor meerdere gedetineerden te gelijk geldt. Bij regeringsjubilea en/of staatsbezoeken duiken telkens weer geruchten van dien aard op. Zij leiden vaak tot teleurstellingen. Gratie kan in Italië alleen aan een individuele gevangene worden verleend voor de hele of een gedeelte van de strafperiode en wel uitsluitend door de President. Het met gegronde redenen omklede verzoek moet aan het Italiaanse ministerie van Justitie worden gericht. Bij de beoordeling van een gratieverzoek worden uitvoerige inlichtingen ingewonnen bij diverse personen en instanties, waarbij het advies van de gevangenisdirecteur heel zwaar weegt. "Goed gedrag" speelt een belangrijke rol bij de beoordeling. Als reden voor het verzoek kan men bijvoorbeeld opgeven ziekte, leeftijd, ernstige ziekte van familieleden. Gevangenisklimaat Iedere gevangenis heeft haar eigen klimaat, afhankelijk van het regime, het type gevangenis, het bewakingspersoneel en de aanwezige gevangenen. Tot op zekere hoogte is de gevangenis een afspiegeling van de samenleving en met name van de negatieve kanten die daarin voorkomen. Het gedwongen moeten samenleven met velen op een betrekkelijk klein gebied, vaak met weinig uitzicht op een betere toekomst of met onzekerheid over de reacties van degenen die thuis zijn achtergebleven, is geen eenvoudige opgave. Voor bijna alle gevangenen geldt dat hun wereld plotseling is beperkt tot een paar gevangenismuren, waarbinnen zij hun weg moeten vinden. Voor de meesten wordt die opgave nog bemoeilijkt door taalproblemen. Misverstand en wantrouwen kunnen gemakkelijk ontstaan. Met geld is vaak invloed te bemachtigen en in sommige groepen kan zoiets als terreur ontstaan. Moedeloosheid ligt vlak naast de deur wanneer onzekerheid, verveling of uitzichtloosheid de overhand krijgen. Het verstoken zijn van verantwoordelijkheid leidt tot verlies van eigenwaarde en zelfvertrouwen. Gevoelens van onmacht en vaak ook schuld blijken dikwijls permanente metgezellen. Jaloezie, diefstal en agressief gedrag zijn zaken die soms al te gemakkelijk opbloeien waar kleine voorrechten belangrijk worden. In zo'n situatie is het van belang te ervaren dat niet iedereen je heeft laten vallen. Correspondentie en bezoek zijn dan van grote betekenis. Vaak komt het voor dat familieleden de behoefte voelen hun teleurstelling te uiten over wat er is gebeurd of over hun leefsituatie buiten de gevangenis. Ook gedetineerden voelen vaak de behoefte zich te uiten over hun situatie binnen of over de gang van zaken in het gezin buiten. Iedereen moet vanzelfsprekend voor zichzelf beslissen in hoeverre hij of zij dit in een gesprek met de familie of de gedetineerde doet. Men dient er wel rekening mee te houden dat na het gesprek zowel degene die teruggaat naar de cel als degene die teruggaat naar huis vaak zonder steun van andere mensen hetgeen wat in het gesprek op hem of haar is afgekomen moet zien te verwerken. Het komt zelden voor dat een gedetineerde een cel alleen heeft. Vaak wordt een cel met 2-3 personen gedeeld. Mogelijkheid ondergaan straf in Nederland Nederland is partij bij het 'Verdrag inzake de overbrenging van gevonniste personen' uit 1983. Dit verdrag maakt het mogelijk dat, onder bepaalde voorwaarden, een Nederlander, die in het buitenland tot een vrijheidsstraf is veroordeeld, die straf in een Nederlandse gevangenis (verder) kan ondergaan. De Nederlandse wet die op grond van dat verdrag bestaat heet de 'Wet Overdracht Tenuitvoerlegging Strafvonnissen', ook wel de WOTS genoemd. Deze mogelijkheid bestaat alleen in die landen, die partij zijn bij dit verdrag. Daartoe behoort ook Italië. Om voor overbrenging in aanmerking te komen moet ten minste aan de volgende voorwaarden zijn voldaan: De veroordeelde moet Nederlander zijn of een vreemdeling, die in Nederland zijn vaste woon- of verblijfplaats heeft en over een geldige verblijfstitel beschikt; De veroordeling tot vrijheidsstraf moet onherroepelijk zijn, met andere woorden er mag geen beroep meer tegen het vonnis lopen; Het gedeelte van de straf dat nog moet worden uitgezeten dient minstens zes maanden te bedragen op het moment, dat het verzoek bij het ministerie van Justitie in Nederland binnenkomt; Het feit waarvoor de veroordeling is opgelegd, moet ook in Nederland strafbaar zijn; De veroordeelde moet bereid zijn schriftelijk te verklaren dat hij het er mee eens is dat de straf in Nederland wordt ondergaan; Zowel het land waar de veroordeelde verblijft als Nederland moeten met de overbrenging stemmen. Maar ook wanneer aan al deze voorwaarden is voldaan, kan men er geen recht op doen gelden om de (rest van de) straf in Nederland te ondergaan. Het Italiaanse of Nederlandse Ministerie van Justitie kan weigeren er mee in te stemmen zonder opgave van redenen. Gedetineerden in landen die het verdrag hebben bekrachtigd, behoren van deze mogelijkheid op de hoogte te worden gebracht bij het begin van hun detentie. Zij zullen daarbij precies geïnformeerd worden over de stappen, die zij moeten nemen, indien zij voor deze mogelijkheid in aanmerking wensen te komen. De autoriteiten van Italië zijn volgens bedoeld verdrag verantwoordelijk voor deze informatieverstrekking, maar ook de ambassade in Rome of het consulaat-generaal in Milaan kan hierover inlichtingen geven. Indien een gedetineerde voor overdracht in aanmerking wil komen, kan hij dat kenbaar maken via een verzoek, in het Italiaans geschreven, gericht aan het Italiaanse Ministerie van Justitie. Het is belangrijk een kopie van het vonnis mee te sturen. Er zijn twee mogelijkheden om de tenuitvoerlegging van een Italiaans strafvonnis aan Nederland over te dragen, te weten via de onmiddellijke of voortgezette tenuitvoerlegging of via de zogeheten exequaturprocedure. Italië gaat alleen akkoord met de procedure van voortgezette tenuitvoerlegging. De procedure van voortgezette tenuitvoerlegging houdt in dat de veroordeling die in Nederland moet worden ondergaan, gelijk is aan de duur van de straf die in Italië is opgelegd. De tijd doorgebracht in de Italiaanse gevangenis wordt van de straf afgetrokken. De ervaring heeft geleerd dat in Italië de hele procedure vele maanden in beslag neemt en dat verzoeken tot overplaatsing door de Italiaanse autoriteiten in nagenoeg alle gevallen worden afgewezen. Tenslotte kan worden opgemerkt, dat Reclassering Nederland, de ambassade en consulaten geen bemiddeling kunnen verlenen bij bovengenoemde verzoeken tot overbrenging naar Nederland, aangezien de procedure wordt afgehandeld door de Ministeries van Justitie van Italië en Nederland. De ambassade vervult daarbij slechts een postbusfunctie. Indien de gedetineerde een WOTS-verzoek heeft ingediend, dan is het aan hem en/of zijn familie om zonodig navraag te doen over de stand van zaken bij het Bureau Internationale Rechtshulp in Strafzaken van het Ministerie van Justitie te Den Haag. Ministerie van Justitie Bureau Internationale Rechtshulp in Strafzaken Postbus 20301 2500 EH 's-Gravenhage WOTS-informatielijn 070- 370 75 55 Bereikbaar op werkdagen van 9.00 uur tot 12.00 uur. Vluchten Het komt voor dat veroordeelden vluchten uit de gevangenis of tijdens een proefverlof. Dit is een strafbaar feit in Italië. Na ontvluchting zal men door de Italiaanse Justitie op de internationale signaleringslijst kunnen worden geplaatst. Hierdoor loopt men kans na arrestatie aan Italië te worden uitgeleverd. (Zie ook onder "Uitlevering"). APPENDIX I: WOORDEN EN UITDRUKKINGEN IN HET ITALIAANS Ik zou een bezoek willen brengen aan Vorrei far visita al
| ||||
